Zastudnie nowym rezerwatem przyrody. Ponad 58 hektarów pod ochroną w gminie Janów

Od 29 października 2026 roku na mapie przyrodniczej powiatu częstochowskiego funkcjonuje nowy rezerwat przyrody o nazwie Zastudnie. Decyzję o jego powołaniu podjął Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach. Chroniony obszar rozciąga się na powierzchni 58,05 hektara w granicach gminy Janów, a dodatkowo otoczony został strefą ochronną, czyli otuliną, liczącą blisko 89 hektarów.

Unikalne buczyny i jurajskie skały

Rezerwat Zastudnie powstał, aby zabezpieczyć wyjątkowe walory Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Teren ten leży w obrębie Parku Krajobrazowego Orlich Gniazd oraz w granicach obszaru Natura 2000 Ostoja Złotopotocka. Największą wartością przyrodniczą tego miejsca są zróżnicowane lasy bukowe. Specjaliści wskazują na obecność żyznych, kwaśnych oraz rzadkich ciepłolubnych buczyn storczykowych.

Oprócz bogactwa leśnego, ochroną objęto formacje wapienne. Na pionowych ścianach skalnych rozwijają się specyficzne gatunki roślin naskalnych, które wymagają stabilnych warunków do przetrwania. Nowy status terenu ma zagwarantować, że procesy naturalne będą tam przebiegać bez nadmiernej ingerencji człowieka.

Jura Krakowsko-Częstochowska kojarzy się przede wszystkim z malowniczym krajobrazem. Ustanowienie rezerwatu przyrody pozwoli tu naturze funkcjonować w sposób niezakłócony, według własnych praw – wyjaśnia Mirosława Mierczyk-Sawicka, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Katowicach.

Zasady dla turystów i wspinaczy

Mimo wprowadzenia ścisłej ochrony, Zastudnie pozostaje dostępne dla osób szukających aktywnego wypoczynku. Wyznaczone zostały konkretne szlaki dla pieszych oraz trasy rowerowe. Szczególne porozumienie wypracowano z Polskim Związkiem Alpinizmu, dzięki czemu miłośnicy wspinaczki nadal mogą korzystać z wybranych formacji skalnych.

Do uprawiania wspinaczki udostępniono sześć skał: Zawiechę, Lisią Skałę, Czarnego Psa, Skałę Pustelnika, Spiralną oraz Ostrogę. Obowiązują jednak surowe zasady bezpieczeństwa przyrody:

• wolno korzystać wyłącznie z zamontowanych już punktów asekuracyjnych,
• zabronione jest instalowanie nowych haków czy ringów,
• nie wolno wychodzić na same szczyty ostańców,
• wprowadzono całkowity zakaz wspinaczki typu drytooling (z użyciem czekanów i raków).

Ograniczenia te mają chronić najdelikatniejszą roślinność, która porasta zacienione fragmenty skał. Zastudnie to siedemdziesiąty drugi rezerwat przyrody w województwie śląskim. Jego nazwa nawiązuje do lokalnego nazewnictwa używanego przez mieszkańców okolic Janowa.